Η ανάπτυξη του νομού μας μπορεί να στηριχθεί σε δύο συνιστώσες: σε μία μόνιμη και σταθερή και σε μία εποχιακή μεν, αλλά προσοδοφόρα.
Β9.1.Φυσικές πλουτοπαραγωγικές πηγές
Η πρώτη συνιστώσα, η σταθερότερη, βασίζεται στις φυσικές πλουτοπαραγωγικές πηγές, που είναι η γεωργία, η κτηνοτροφία, τα μεταλλεύματα, η μελισσοκομία, η δασοεκμετάλλευση, η αλιεία, η βιοτεχνία, η βιομηχανία κτλ. Οι προτεραιότητες πρέπει να δοθούν, όσον αφορά το πρώτο σκέλος της οικονομίας μας, στα εξής:
α) Γεωργία
Οι αρδευόμενες εκτάσεις στη Χαλκιδική σήμερα καλύπτουν το 12,38% των ετησίως καλλιεργούμενων γαιών, ενώ στον Νομό Θεσσαλονίκης φθάνουν το 33%. Αυτή η σύγκριση αποδεικνύει την αναγκαιότητα να τελειώσει η πολυσυζητημένη υδρογεωλογική μελέτη, η οποία θα αξιοποιήσει τα επιφανειακά και υπόγεια νερά για την ύδρευση και την άρδευση των χωριών μας. Θα πρέπει, επιτέλους, να γίνουν τα αρδευτικά φράγματα του Χαβρία και του Ολυνθίου. Συγχρόνως, θα πρέπει να αξιοποιηθούν όλες οι δυνατότητες κατασκευής μικρών και μεσαίων φραγμάτων για την υδρομάστευση των επιφανειακών υδάτων και θα πρέπει να πραγματοποιηθούν γεωτρήσεις (Ζερβοχώρια, Καλαμαριά, Μεγάλη Παναγία, Μεταγκίτσι κτλ).
Παράλληλα με την αύξηση και τη βελτίωση της γεωργικής παραγωγής, ιδίως των εξαγώγιμων πρώιμων δενδροκηπευτικών προϊόντων, θα επιδιώξουμε να ενταχθούν στις ενισχύσεις των προγραμμάτων από Ε.Ο.Κ. τα ευπαθή προϊόντα της βρώσιμης ελιάς, του σταφυλιού και του μελιού. Η Χαλκιδική αξίζει να τύχει ως σταφυλοπαραγωγός περιοχή ιδιαίτερης μεταχείρισης, όπως τυχαίνουν οι νομοί Ηρακλείου Κρήτης και Καβάλας.
β) Κτηνοτροφία και Μελισσοτροφία
Η ορεινή Χαλκιδική προσφέρεται για την ανάπτυξη της ελεύθερης αιγοπροβατοτροφίας. Θα καταβάλω κάθε δυνατή προσπάθεια για την οικονομική ενίσχυση του προσοδοφόρου αυτού κλάδου, για την ανέγερση ποιμνιοστασίων και για την πλήρη κτηνιατρική κάλυψη, καθώς και για τη γενετική βελτίωση του ζωικού πληθυσμού με φυσικούς τρόπους.
Για τη μελισσοκομία μας, η οποία παράγει το 40% της όλης παραγωγής μελιού στη χώρα μας, θα καταβληθεί προσπάθεια να περιορισθούν οι ζημιές που προκαλούνται από διάφορες ασθένειες και να προστατευθούν οι βοσκές των μελισσοσμηνών από επιβλαβείς ψεκασμούς σε κρίσιμες περιόδους (π.χ. ανθοφορίας). Να υπαχθεί το μέλι ως ελληνικό προϊόν στις ευεργετικές διατάξεις προστασίας από την Ε.Ο.Κ., όπως συμβαίνει και για τα άλλα προστατευόμενα προϊόντα.
γ) Μεταλλεύματα
Ως Χαλκιδικιώτες γνωρίζουμε από πολύ παλιά την ύπαρξη ευγενών και σπάνιων μεταλλευμάτων στον τόπο μας, αλλά περιμένουμε το ταχύτερο να τελειώσει το Ι.Γ.Μ.Ε. με τις έρευνές του, για να μας πει ποια είναι εκμεταλλεύσιμα και πόσο συμφέρει η εκμετάλλευσή τους τον τόπο μας. Από κει και πέρα τον λόγο θα έχει η πολιτεία, δίνοντας κίνητρα στην ιδιωτική πρωτοβουλία ή σε δημόσιο φορέα, χωρίς όμως καμιά δυσμενή επίπτωση στο περιβάλλον και στην υγεία των κατοίκων.
δ) Βιοτεχνία – Βιομηχανία
Στον μεταποιητικό τομέα, η περιοχή κατά μήκος της Εθνικής Οδού Θεσσαλονίκης – Ιερισσού, η οποία περιλαμβάνει τα χωριά Γαλαρινό, Γαλάτιστα, Άγιο Πρόδρομο, Ζερβοχώρια, Αρναία, Στανό, Παλαιοχώρι, Μεγάλη Παναγία, Νεοχώρι, Στάγιρα, Στρατονίκη και Βαρβάρα θα πρέπει να χαρακτηρισθεί Βιομηχανική Ζώνη Δ΄ κατηγορίας, όπως είναι οι παραμεθόριες περιοχές. Στη Δ΄ Ζώνη θα πρέπει να υπαχθούν και τα χωριά της ορεινής Καλαμαριάς, Πετράλωνα, Κρήνη, Λάκκωμα, Νέα Γωνιά κτλ. Παράλληλα, θα ενισχύσουμε οικονομικά την υπάρχουσα παραδοσιακή οικιακή χειροτεχνία των ορεινών χωριών.
ε) Δασοεκμετάλλευση
Εδώ θα σταθώ στην ίδρυση και λειτουργία του εργοστασίου επεξεργασίας ξύλου, που ανέλαβε η Ένωση Δασικών Συνεταιρισμών Αρναίας. Η ευκαιρία χρηματοδότησης από τα Μ.Ο.Π. δεν πρέπει να χαθεί. Γι' αυτό, με όλες τις δυνάμεις μου, θα συμπαρασταθώ στις καταβαλλόμενες προσπάθειες της Ένωσης για την υλοποίηση και την επιτυχία του σκοπού αυτού. Πέρα όμως από τη συμφέρουσα εκμετάλλευση των δασών μας, είναι επιβεβλημένη η λήψη αυστηρών μέτρων για την προστασία της Σιθωνίας και της Κασσάνδρας, περιοχών οι οποίες προσφέρονται για Εθνικά Πάρκα. Η πρόσφατη πυρκαγιά στη Σιθωνία και η παλαιότερη στην Κασσάνδρα πρέπει να μας προβληματίσουν για τη λήψη σοβαρών μέτρων προστασίας των δασών αυτών.
Θα πρέπει, επίσης, να ενθαρρυνθεί ο κλάδος της καλλιέργειας χριστουγεννιάτικων δενδρυλλίων προς πώληση, για την ενίσχυση των προβληματικών ορεινών χωριών μας.
στ) Αλιεία
Τα 700 περίπου αλιευτικά σκάφη του Νομού μας ζητούν επιτακτικά την επιτάχυνση της αποπεράτωσης των κατασκευαζόμενων προβλητών (σκάλες), όπως και την έναρξη της κατασκευής των υπολοίπων που χρειάζονται για την ολοκλήρωση της διαμόρφωσης των λιμανιών μας.
Για την προστασία των αλιευμάτων είναι αναγκαία η ίδρυση σύγχρονων παγοποιείων και λοιπών εγκαταστάσεων. Παράλληλα, η οικονομική ενίσχυση για τον εκσυγχρονισμό του εξοπλισμού των αλιευτικών σκαφών θα εξασφαλίσει δουλειά σε περισσότερους αλιεργάτες και θα αυξήσει το εισόδημά τους. Επίσης πρέπει να προωθηθεί και η ιχθυοκαλλιέργεια, όπου υπάρχει και κρίνεται αποτελεσματική, λαμβάνοντας πάντοτε υπόψη την προστασία του περιβάλλοντος.
Τέλος, θα μελετήσουμε τη δυνατότητα προγραμματισμού και κατασκευής κονσερβοποιείου ψαριών, για την προστασία της ιχθυοπαραγωγής σε περιόδους αιχμής (αφθονία παραγωγής, μείωση ζήτησης, πτώση τιμών).
ζ) Λύση ιδιοκτησιακού προβλήματος
Θα επιδιώξω να δοθεί οριστική λύση στις αμφισβητούμενες εκτάσεις, τις οποίες διεκδικούν κληρονομικά αγρότες σε παρακείμενες δημόσιες εκτάσεις. Θα συσταθούν επιτροπές νομαρχιακού επιπέδου, οι οποίες θα γνωμοδοτήσουν υπέρ των αδικούμενων γεωργών, ώστε να τους παραχωρηθούν οριστικοί τίτλοι κυριότητας.
η) Κατάργηση φόρου κληρονομιάς, γονικής παροχής και δωρεάς
Έχει ήδη εξαγγελθεί από τον αρχηγό του κόμματος μας κατάργηση του φόρου κληρονομιάς, γονικής παροχής και δωρεάς, στις περιπτώσεις μεταβιβάσεως ακινήτου αγροτικής περιουσίας.
Β9.2.Τουρισμός
Η δεύτερη συνιστώσα, στην οποία μπορεί να στηριχθεί η ανάπτυξη της οικονομίας μας είναι ο τουρισμός. Ο τουρισμός είναι προσοδοφόρος, αλλά πάντα με πιθανό το ενδεχόμενο να κλονιστεί και να επηρεαστεί από εξωτερικές συγκυρίες, όπως π.χ. από μία παγκόσμια οικονομική κρίση.
Η επίσκεψη προσκυνητών στο Άγιον Όρος και η δυνατότητα περαιτέρω αξιοποίησης των αρχαιοτήτων μας θα αυξήσουν τα συναλλαγματικά οφέλη της χώρας και της περιοχής μας.
Ο τουρισμός είναι κλάδος δυναμικός για την οικονομία της Χαλκιδικής. Ο τόπος μας, σε σύγκριση με άλλες περιοχές, πλεονεκτεί σε φυσικές ομορφιές. Το ήπιο κλίμα, ο συνδυασμός βουνού και θάλασσας, οι εκτεταμένες ακρογιαλιές (850 χιλιόμετρα) με τους άφθονους κόλπους και τα καθαρά νερά προσελκύουν ξένους και ντόπιους τουρίστες. Τα υπάρχοντα ξενοδοχεία, τα ενοικιαζόμενα δωμάτια και τα εν λειτουργία οργανωμένα κάμπινγκ προσφέρουν ήδη πολλές υπηρεσίες, χωρίς όμως να είναι αρκετά για να καλύψουν τις μελλοντικές τουριστικές μας ανάγκες. Για την τουριστική ανάπτυξη της Χαλκιδικής προτεραιότητα έχουν:
α) Η ύδρευση
Η υδροδότηση αποτελεί για τον Νομό μας των 80.000 μόνιμων κατοίκων, ο οποίος φιλοξενεί σήμερα 500.000 περίπου επισκέπτες κατά την τουριστική περίοδο, ένα πρόβλημα δυσεπίλυτο. Η ολοκλήρωση της υδρογεωλογικής μελέτης, όπως αναφέραμε, είναι άμεση και επιτακτική ανάγκη. Πρέπει να γίνει πλήρης αξιοποίηση των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.
β) Αποχετευτικό δίκτυο
Η εκτέλεση ενός ολοκληρωμένου αποχετευτικού δικτύου, με παράλληλο βιολογικό καθαρισμό λημμάτων σε όλα τα παραθαλάσσια χωριά και τις κωμοπόλεις, πρέπει να επιταχυνθεί και να περατωθεί, παρά το μεγάλο οικονομικό κόστος. Η προστασία του περιβάλλοντος, η διατήρηση της καθαρότητας των παραλιακών θαλασσών και η υγεία μας εξαρτώνται άμεσα από την καθαρότητα των λημμάτων, ιδίως στις μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες. Αλλά το ίδιο πρόβλημα υπάρχει και σε ορισμένες χερσαίες κοινότητες και δήμους.
γ) Καθαριότητα
Μπορεί να αντιμετωπιστεί σε τοπικό επίπεδο, με την οικονομική αρωγή του Ε.Ο.Τ. προς τις κοινότητες, ούτως ώστε, μαζί με την απαγόρευση της υπαίθριας κατασκήνωσης, να προσφέρουμε καθαρές αμμουδιές και θάλασσα.
δ) Τουριστική Αστυνομία
Για την προσφορά καλύτερων τουριστικών υπηρεσιών στο Νομό μας είναι αναγκαία η δημιουργία τουριστικής αστυνομίας, καθώς και η ίδρυση τουριστικής Σχολής για επαγγελματίες υπαλλήλους και για την εκπαίδευση και την ενημέρωση των ντόπιων κατοίκων που ασχολούνται με τον τουρισμό.
ε) Αρχαιολογικά ευρήματα
Να αυξηθεί το ενδιαφέρον για τα αρχαιολογικά ευρήματα της Χαλκιδικής. Η αρχαιολογική σκαπάνη πρέπει κάποτε να ασχοληθεί και με τον τόπο μας (Τορώνη, Μένδη, Όλυνθος, Άκανθος, Στάγιρα). Παράλληλα, θα καταβληθεί προσπάθεια για την περαιτέρω αξιοποίηση του Σπηλαίου των Πετραλώνων.
στ)Τροποποίηση του ορίου δόμησης
Είναι απαραίτητο να τροποποιηθεί το όριο δόμησης και να ισχύσει και στη Χαλκιδική αυτό που ισχύει για την εντός σχεδίου δόμηση σε όλη την Ελλάδα. Νομίζω είναι καιρός να μειωθούν τα απαραίτητα σήμερα 4 στρέμματα, όταν εφάπτεται το οικόπεδο σε δημόσιο ή κοινοτικό δρόμο. Αυτό θα αποτελέσει συγχρόνως και ανασχετικό μέτρο στην παράνομη δόμηση.
ζ) Αύξηση ενοικιαζόμενων δωματίων
Με τη χορήγηση χαμηλότοκων μακροπρόθεσμων δανείων προς τους κατοίκους των χωριών μας, θα ενθαρρυνθεί η κατασκευή οικοδομών που θα πληρούν τους όρους υγιεινής και ευχάριστης διαμονής, προς εξυπηρέτηση των τουριστών. Είναι προτιμότερο η γη μας να μείνει στα χέρια του δικού μας πληθυσμού παρά να πουληθεί σε ξένους.
η) Βελτίωση του τηλεφωνικού δικτύου
Κατά τη θερινή περίοδο, το τηλεφωνικό δίκτυο αδυνατεί να καλύψει πλήρως τις ανάγκες που υπάρχουν. Σε συνεννόηση με τις αρμόδιες υπηρεσίες θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί η ασύρματη ψηφιακή ζεύξη, η οποία θα αναβαθμίσει τις τηλεπικοινωνίες.
θ) Οδοποιία
Η οδοποιία είναι η βάση της τουριστικής ανάπτυξης. Το οδικό δίκτυο πρέπει να βελτιωθεί και να επεκταθεί με ταχύτερους ρυθμούς. Επιβάλλεται να ολοκληρωθούν δρόμοι διπλής κατεύθυνσης με διαχωριστική λωρίδα από Θεσσαλονίκη προς Νέα Μουδανιά και από Θεσσαλονίκη προς Πολύγυρο. Η πρωτεύουσα του Νομού πρέπει να αποκτήσει οδική σύνδεση προς όλες τις κατευθύνσεις, για την άμεση και ταχεία πρόσβαση προς τα πλησιέστερα χωριά. Ο Πολύγυρος επιβάλλεται να καταστεί τουριστικός κόμβος σύνδεσης του ορεινού και θαλάσσιου τουρισμού της Χαλκιδικής. Τέλος, θα πρέπει να βελτιωθούν τα υπάρχοντα οδικά δίκτυα στις χερσονήσους Κασσάνδρας και Σιθωνίας.
Τελειώνοντας, για την υλοποίηση ενός τέτοιου προγράμματος θα συνεργαστώ με τη Διοίκηση της Νομαρχίας, την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τους συνεταιρισμούς και τους συνδικαλιστικούς φορείς, ώστε να επισημανθούν, να καταγραφούν, να αξιολογηθούν και να ιεραρχηθούν τα προβλήματα του νομού μας. Δεν θα παραλείψω τη συνεργασία με τους συναδέλφους μου της Χαλκιδικής, σε επίπεδο που να καταξιώνει τη βουλευτική ιδιότητα στην αποστολή της.
Προεκλογική ομιλία για τη Χαλκιδική τον Οκτώβριο του 1981